Het Nederlands Fotomuseum presenteert als eerste na de Biënnale van Venetië Li Yi-Fan's bejubelde installatie Screen Melancholy uit het paviljoen van Taiwan. Het nieuwe werk neemt de bezoeker mee in een scherpe, artistieke beschouwing over de constructie van beelden zelf: van de oorsprong van begrippen als modellen, maskers, keyframes en ruis tot de machtsverhoudingen achter de AI-gegenereerde beeldcultuur van vandaag. De installatie wordt van 22 januari t/m 11 april 2027 in het museum tentoongesteld.
Li Yi-Fan (Taipei, 1989), van 2024 tot 2026 artist-in-residence aan de Rijksakademie in Amsterdam, heeft de afgelopen tien jaar een onderscheidende praktijk ontwikkeld, gekenmerkt door speelse spanning en vreemd onbehagen. Screen Melancholy markeert een indrukwekkende nieuwe stap in zijn werk.
In de installatie leidt een vage bekende, een virtuele pop, de bezoeker naar de binnenkant van het scherm, en daarmee de achterkant van het beeld. Op een groot ledscherm voert deze digitale figuur, als een soort filmmaker, een uur lang de regie over sprekende organen en digitale acteurs die hij als marionetten bestuurt. De actie speelt zich af in een digitaal nagebouwde versie van de oorspronkelijke tentoonstellingsruimte in Venetië, waardoor bezoekers zich op meerdere niveaus tegelijk in het beeld bevinden, maar ook in dit aan discussies onderhevige internationale podium voor kunst: kijker én figurant in een beeld-binnen-een-beeld dat zich blijft herhalen.
Het uitgesproken digitale werk verwijst zowel naar het analoge als het theatrale. In de monumentale tentoonstellingsruimte zijn grote 3D-geprinte sculpturen ondergebracht, gemodelleerd naar delen van het eigen lichaam van de kunstenaar: monumentale handen, voeten, delen van benen en armen nodigen de bezoeker uit om in het industriële museumgebouw intiem plaats te nemen op de uitvergrote lichaamsdelen.
Uiteindelijk zit een menselijk lichaam op een imitatie van zichzelf om te kijken naar een voorstelling van digitale poppen die eveneens diens vorm nabootsen; de grenzen tussen 'echt' en 'virtueel' vervagen en de herhaling gaat maar door. Wat is nog het verschil tussen mens en beeld?
Met de tentoonstelling van Li Yi-Fan markeert het museum een geactualiseerde koers: een internationalere programmering waarin fotografie en beeld worden benaderd als middelpunt binnen kunst, technologie, media en maatschappij. Hierbij wordt de Nederlandse fotografie beschouwd als onderdeel van de wereld en een hedendaagse realiteit waarin grenzen tussen disciplines, regio's en identiteiten zowel fluïde als multiperspectivisch zijn. Na de première in mei 2026 in het Palazzo delle Prigioni in Venetië is het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam de eerste locatie waar de totaalinstallatie te zien is. Het markeert voor het Nederlands Fotomuseum bovendien weer een internationale samenwerking sinds langere tijd.
“We zijn verheugd dat we deze indrukwekkende tentoonstelling kort na Venetië bij ons in Rotterdam kunnen tonen. Screen Melancholy, een al even scherpzinnige als wonderlijke verkenning van beeld, scherm en beeldscherm, is tevens een voorproefje op de geactualiseerde richting voor het Nederlands Fotomuseum, waarbij we op uiteenlopende en ook nieuwe manieren stil zullen staan bij wat fotografie vandaag de dag is en betekent. We verbinden daarbij collectie en programmering, kennisdeling en kritisch kijken, documentaire en beeldcultuur, Rotterdam en de wereld, Nederlandse fotografie en brede ontwikkelingen in kunst, technologie en media.” — Zippora Elders, Algemeen & Artistiek Directeur
De rol van het Nederlands Fotomuseum als kennisinstituut wordt de komende jaren zorgvuldig ontwikkeld en verder geprofileerd, waarbij de collectie van 6,5 miljoen objecten en de unieke onderzoekscapaciteiten van het museum gelden als uitgangspunt. Dit wordt organisch verbonden met tentoonstellingen die integraal vanuit en met het eigen museumteam worden ontwikkeld en verdiepend aanbod in de vaste opstellingen rond de geschiedenis van fotografie en theorie. Het Nederlands Fotomuseum werkt aan een dynamische, interdisciplinaire programmering waarin scherp terugblikken en eigentijdse ontwikkelingen samen opgaan.
